على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3749

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نقب ( noqb ) ع . ج . نقبة . نقب ( naqab ) م . ع . نقب الخف نقبا ( از باب سمع ) : دريده شد آن موزه . و نقب البعير : سوده سپل شد آن شتر . و نقب فى البلاد : گريزان رفت در شهرها . و نقب فلان بعيره : سوده سپل شد شتر فلان . نقب ( noqab ) ا . ع . ريشى كه بر پهلو بر آيد . و گرو جرب . نقب ( noqab ) ع . ج . نقبة . نقب ( noqob ) ع . ج . نقاب . نقبا ( noqab ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مهتران و بزرگان و پيشوايان . نقباء ( noqab ' ) ع . ج . نقيب . نقب‌افكن ( naqb - afkan ) ا . پ . معدن‌چى . و دزدخانه . نقبة ( neqbat ) ا . ع . هيئت روى بند بستن . نقبة ( noqbat ) ا . ع . رنك . و آواز . و روى . و مئزر مانندى بىنيفه كه بر آن سجاف دوزند . و شلوار بىپاچه . و آغاز گرو جرب . ج : نقب ( noqb ) . و نيز نقبة : سوراخ عميق نافذ . ج : نقب ( noqab ) . نقب‌خانه ( naqb - x ne ) ا . پ . خانه و مسكن زير زمينى . نقب‌زن ( naqb - zan ) و نقب‌گير ( naqb - gir ) ا . پ . معدن‌چى . و دزدخانه . نقة ( neqat ) از اتباع ثقة است ، يق : ثقة نقة . نقت ( naqt ) م . ع . نقت المخ نقتا ( از باب نصر ) اى نقوته : بيرون آوردم مغز را از استخوان ، لغة فى النقو كانهم ابدلوا الواو تاء . نقث ( naqs ) ا . ع . نقث الرجل فى السير و فى الامر نقثا ( از باب نصر ) : شتابى كرد آن مرد در رفتار و كار . و نقث فلانا بالكلام : رنجانيد فلان را بسخن . و نقث الحديث : آميخته و درهم گفت حديث را . و نقث العظم : بيرون آورد مغز استخوان را . و نقث المدفون و غيره : بيرون آورد آن دفينه و جز آن را و كند جاى آن را . و نقث الشئ : از جايى بجايى برد آن چيز را . نقثلة ( naqsalat ) م . ع . راه رفتن پيرمرد كه چون راه رود خاك برانگيزاند . نقح ( naqh ) ا . ع . ابر سپيد تابستانى . نقح ( naqh ) م . ع نقحت الشئ نقحا ( از باب فتح ) : جدا كردم خوب آن چيز را از بد آن . و نقحت العود : بر كندم پوست آن چوب را . و نقحت الجذع : پاكيزه كردم تنهء خرما بن را از شاخ ريزه‌ها . و نقحت الشعر و الكلام : پاكيزه كردم شعر و كلام را از لفظ ركيك . و نقحت العظم : بيرون آوردم مغز آن استخوان را . نقخ ( naqx ) م . ع . نقخه نقخا ( از باب فتح ) : زد او را . و نقخ دماغه : شكست سر او را . نقخة ( naqaxat ) ص . ع . ناقة نقخة : شتر مادهء گران رفتار از فربهى . نقد ( naqd ) ا . ع . آنچه در حال داده شود خلاف نسئة . و درم تمام وزن جيد . ج : نقود . نقد ( naqd ) م . ع . نقد الدراهم و غيرها نقدا و تنقادا ( از باب نصر ) : نظر كرد در درمها و جز آن‌ها و خوب و بد آنها را از هم جدا كرد . و نقد الدراهم : جدا كرد درمهاى سره را از ناسره . و نفد فلانا الدراهم و له الدراهم : داد بفلان درمها را . و نقد فى الجوز : انگشت خلانيد در گردو . و نقد الطائر فى الفخ : نوك زد آن مرغ در دام . و نقد فلان الشئ بنظره : ربود فلان نگاه خود را بسوى آن چيز . و هو ينقد بعينيه الى الشئ : پيوسته نگاه خود را بربودگى بسوى آن چيز مىاندازد تا كسى گمان نبرد . يق : ما زال بصره ينقد الى ذلك نقودا : پيوسته نگاه مىكند بسوى آن . و نقدت الحية فلانا : گزيد مار فلان را . نقد ( naqd ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنچه در حال داده شود خلاف نسيه و پيشدست و پول حاضر و آماده و وجه حاضر و قيمت حاضر و چنيزو . و نقد جان و يا نقد روان : روح و زر و سيم سره و رايج . و نقد شش روزه : دنيا و آنچه در وى هست . و نقد و جنس : پول و متاع . و وجه نقد : پول حاضر و آماده و چينزو . نقد ( neqd ) و ( noqd ) ا . ع . كودكى كه دير نمو كند و كم گوشت باشد . نقد ( noqd ) و ( naqad ) و ( naqed ) و ( noqod ) ا . ع . يك نوع درختى . نقد ( naqad ) ا . ع . نوعى از گوسپند كوتاه دست و پاى زشت روى كه در بحرين ديده مىشود . ج : نقاد و نقادة . المثل : هو اذل من النقد . و نيز نقد : شكستگى دندان و كرم خوردگى آن . و پوست پوست شدگى سم ستور . و كودك حقير و خوار كه اثر جوانى در وى پديد نيايد . نقد ( naqad ) م . ع . نقد الحافر نقدا ( از باب سمع ) : پوست پوست گرديد آن سم ، و كذلك الاسنان . نقد ( naqed ) و ( naqad ) ص . ع . سم‌پوست پوست شده . و دندان كرم خورده . و دندان شكسته شده .